Background Image
Table of Contents Table of Contents
Previous Page  8 / 8
Information
Show Menu
Previous Page 8 / 8
Page Background

Στο σπίτι του Λαζάρου η μικρή

οικουμένη πανηγυρίζει, ευωχείται,

αγαλλιά και κυρίως έκθαμβη θαυμά-

ζει. Εχετε ποτέ έστω στα όνειρά σας

έρθει σε κοινωνία μ’ έναν νεκρό; Οι

λαϊκοί ονειροκρίτες μάλιστα διαιρούν

αυτή την επίσκεψη κατ’ όναρ σε δύο

εκδοχές. Αν ο νεκρός εμφανίζεται

χωρίς να ομιλεί (μπορεί να μας κοιτά

θλιμμένος, κουνώντας περίλυπος το

κεφάλι, συχνά καλώντας μας με το χέ-

ρι να τον ακολουθήσουμε, δυσοίωνο

το τελευταίο για τον ζωντανό μήνυμα)

ή να μας ομιλεί, να συμπεριφέρεται

ωσεί ζωντανός, και σ’ αυτή την εκδο-

χή οι ονειροκρίτες άλλοτε το θεωρούν

κακό σημάδι κι άλλοτε, στην άλλη

άκρη, σχεδόν προμήνυμα προσεχούς

ευτυχίας του ονειρευομένου.

Αλλά στο σπίτι του αναστημένου

Λαζάρου κανείς δεν ονειρεύεται. Ολοι

έκπληκτοι συμμετέχουν στο θαύμα.

Και βέβαια χαίροντες διαπορούν,

διερωτώνται, επιθυμούν με τα θνητά

τους εφόδια να εξηγήσουν την υπέρ-

βαση, την ανοικειότητα, το παράλογο

του γεγονότος.

Η ευαγγελική περιγραφή, ενώ

Ο μόνος άνθρωπος που πήγε στον Αδη και ήρθε, δεν βγάζει μιλιά.

Είτε γιατί δεν θέλει να ξαναφύγει είτε γιατί γύρισε

το αναμενόμενο, το σχεδιασμένο με

τα εργαλεία που μας έδωσε η φύση

και ο πολιτισμός.

Α

ρα είναι αυτονόητο πως

μια κατάλυση κάθε λογικής

προδιαγραφής, μια ανάστα-

ση νεκρού, να μας αφήνει

άναυδους. Η Μάρθα με τη συνεχή

μέριμνά της, την κινησιολογική της

φλυαρία, τη λαλούσα αμηχανία της

προσπαθεί να ξεπεράσει τη ΣΙΩΠΗ

που της συμβουλεύει ο Διδάσκαλος.

Αλλά ο Λάζαρος γιατί σιωπά; Αυτός

είδε! Αυτός πήγε και γύρισε. Είναι ο

πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στον

χώρο του αχωρήτου, συναγελάστηκε

για λίγο με τα ομηρικά κάρηνα αμενη-

νά (τις κεφαλές που χάνονται μέσα

στη λήθη), με τις σκιές καμόντων (της

κουρασμένες σκιές), άφησε πίσω του

σκιές και λήθη και επέστρεψε στον

χώρο και τον χρόνο της μέριμνας, των

μόχθων, της αγωνίας τουθανάτου, του

πεπερασμένου, των ανταγωνισμών,

της αμαρτίας, τωνφιλοδοξιών, της μω-

ροφιλοδοξίας, των ερίδων, των μαχών

και τωνπαντοίωνπολέμων, τουφόνου,

του φθόνου, του πόνου, του στόνου

και ΣΙΩΠΑ. Και θέτω πάλι και πάλι

το ερώτημα. Γιατί σιωπά ένας ανα-

στημένος άνθρωπος; Υπάρχουν δύο

άτεγκτα ενδεχόμενα: Ή η επίσκεψη

στον ΑΛΛΟ ΚΟΣΜΟ τον τρόμαξε και

δεν θέλει να μιλήσει γι’ αυτό και τον

απασχολεί πλέον ηδεύτερημέλλουσα

κάθοδός του, πουπροσπαθεί ενσιωπή

να την απωθήσει, ή αντίκρισε εκεί

κάτωένασφοδελό λειμώναφωτοχαρή,

ευδαίμονα, μακάριο και απαλλαγμένο

από λύπες και στεναγμούς, μέριμνες

και αγωνίες και επιστρέφοντας σιωπά

που βρέθηκε στη χώρα του κλαυθμώ-

νος, του μίσους και της απάτης, της

αγωνίας για το αύριο και του τρόμου

για την επιβίωση.

Αρα ο Λάζαρος σιωπά γιατί είτε δεν

θέλει να ξαναφύγει είτε γιατί γύρισε!

Μήπως, συλλογίζομαι, κάποιες μι-

κρές ανάλογες τέτοιες σιωπές σαν του

Λαζάρου δεν βιώνουμε συχνάόλοι μας

στη ζωή; Δεν συμβαίνει αυτό με τον

έρωτα, με την καριέρα, με τα ταξίδια,

με τις κοινωνικές συναναστροφές;

Πόση αγχώδη σιωπή δεν μας συνέχει

είτε γιατί φύγαμε από κάτι που μας

ενθουσίασε ή μας πλήγωσε είτε γιατί

γυρίσαμε σε κάτι που επιθυμούσαμε

ή μισούσαμε.

Αλλά δυστυχώς έτσι πάει ο κόσμος

και μαζί του κι εμείς όπως το τραγου-

δήσαμε κάποτε: Είναι γραμμένο το τα-

ξίδι, είναι γραμμένος και ο γυρισμός.

Α

λλη μια φορά θα με απα-

σχολήσει η περίπτωση του

Λαζάρου. Κι όσο κι αν θα

φανεί παράξενο, δεν είναι

ηΑνάστασή τουπουμουθέτει απορίες

ή προβλήματα. Ας δεχτούμε, έστωγια

τησυζήτηση, πως υπάρχουνθαύματα,

πως είναι δυνατά, ακόμηκαι λογικάγια

τηθνητήμας συνείδηση. Εξάλλουδύο

και μόνοαναστάσεις, πλην του Ιησού,

θνητών έχουμε στη διάθεση της ευπι-

στίας μας.Μέσαστα τρισεκατομμύρια

νεκρώνπουδεν επέστρεψανποτέ στη

θνητήσκευή τους, δύο εξαιρέσεις, της

θυγατέρας του Ιαείρου και του Λα-

ζάρου, μπορούν ν’ αποδοθούν στην

πιθανότητα.

Αλλο θα με ερεθίσει πάλι για συζή-

τηση στην περίπτωση του Λαζάρου,

κατά την αφήγηση του ευαγγελιστή.

Η ΣΙΩΠΗ ΤΟΥ. Ακόμη και ο αναστη-

μένος Θεάνθρωπος μίλησε και στους

Εμμαούς και αργότερα στη σύναξη

των μαθητών, όπου και η δυσπιστία,

ανθρώπινη, του Θωμά.

Ο Λάζαρος επέστρεψε, ο μόνος άν-

θρωπος που πήγε στον Αδη και ήρθε,

και δεν έβγαλε μιλιά. Καθόταν, λέει ο

ευαγγελιστής, σιωπηλός σε μια γωνιά

τουσπιτιού, όπου είχαν κατακλύσει τα

δωμάτια και το χαγιάτι φίλοι, συγγε-

νείς, γείτονες, ακόμη και έκπληκτοι

διαπορούντες περαστικοί. Εκεί και ο

Διδάσκαλος, που με τη διαταγή του ο

νεκρός έλαβε ζωή, πέταξε τα σάβανα

και έκανε ανάστροφα την οδό από το

νεκροταφείο στο σπίτι. Η περιγραφή

τωνστιγμών εκεί στοσπίτι είναι έξοχη

και για μας, που έχουμε μεγαλώσει σε

παλιότερους χρόνους στην επαρχία,

σχεδόνηθογραφικόδιαμάντι.Πλημμυ-

ρισμένο το σπίτι με φωνές, χαρούμε-

νες, έκπληκτες, περίεργες, με κινήσεις

ζωηρές, με κρυφομιλήματα, ακόμηκαι

με αμφιβολίες. Εικόνες λαϊκών γάμων,

βαπτίσεων, αρραβώνων, επιστροφής

ξενιτεμένων. Σε τέτοια γεγονότα η

κοινότητασυρρέει και συμμετέχει γλε-

ντώντας, φλυαρώντας, ζηλεύοντας

συγκινημένη. Βέβαια, υπήρχε και ο

νεκρόδειπνος, ηπαρηγοριάήμακαριά,

όταν συνέρρεε στο σπίτι του νεκρού

πανδημί η περιλειπόμενη μικρή οι-

κουμένη. Αλλά σ’ αυτήν την περίπτω-

ση περίσσευαν η θλίψη, οι θρήνοι, η

κατάθλιψη.

Του

Κωστα

Γεωργουσόπουλου

Σαββατοκύριακο

4-5 Απριλίου 2015

8

ιδέες

Βιβλιοδρομιο

Η διπλή σιωπή του Λαζάρου

αφήνει ασχολίαστη τη ΣΙΩΠΗ του

αναστάντος θνητού, επικεντρώνει

την αφήγηση γύρω από τις δρα-

στηριότητες των δύο αδελφών του

Λαζάρου και μάλιστα ο ίδιος ο Διδά-

σκαλος παρατηρεί την κινησιολογική

(συγκινημένη;) αμηχανία της Μάρ-

θας με το αξιομνημόνευτο και έκτοτε

κοινόχρηστο «Μάρθα, Μάρθα, περί

πολλά μεριμνάς και τυρβάζεις, ενός

δ’ έστι χρεία, του σιγάν».

Αιώνες αργότερα ο Χάιντεγκερ θα

ορίσει τον άνθρωπο ως μέριμνα, ως

μια συνεχή και επώδυνη φροντίδα

και ο Βιτγκενστάιν στο «Τρακτάτους»

δογματίζει πως μπροστά σ’ όσα ο

νους δεν μπορεί να ερευνήσει να

σιωπά.

Εξάλλου, από την αρχαιότητα η

κλιμάκωση κάποιων περί την ύπαρ-

ξη εννοιών κλιμακούνται ως εξής:

ευτυχία, ευδαιμονία, ολβιότητα,

μακαριότητα. Οι τρεις πρώτες βαθ-

μίδες αναφέρονταν στους θνητούς,

η τελευταία στους νεκρούς και τους

θεούς. Μόνο αυτοί ήταν αμέριμνοι,

αφού εκεί που πάνε απέδρα πάσα

λύπη και στεναγμός.

Αρα στο σπίτι του Λάζαρου έχου-

με δύο ΣΙΩΠΕΣ. Του

επιστρέψαντος από

το ΑΛΛΟΥ νεκρού και

των ζωντανών, όπως

συμβουλεύει ο Διδά-

σκαλος, μπροστά στο

ακατανόητο, παρά-

δοξο, αδιανόητο γεγονός της επι-

στροφής θνητού από τη χώρα του

θανάτου.

Και η ΣΙΩΠΗ των ζωντανών είναι

κατανοητή. Μένεις έκθαμβος μπρο-

στά στο μυστήριο, στο τερατώδες, το

δεινόν (όπως θα έλεγε και ο Σοφο-

κλής: ό,τι προκαλεί το δέος, τον τρόμο

ενώπιον του ανοίκειου). Στεκόμαστε

συχνά άφωνοι μπροστά σε φαινόμε-

να, πράξεις, σκέψεις που δραπετεύ-

ουν από το οικείο, το σύνηθες, το

λογικά εξηγήσιμο, το ελεγχόμενο,

Μήπως, συλλογίζομαι, κάποιες

μικρές ανάλογες τέτοιες σιωπές

σαν εκείνη του Λαζάρου όταν

γύρισε από τον Αδη δεν βιώνουμε

συχνά όλοι μας στη ζωή;

ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ